Boerenkool

Boerenkool

De Koningin van de Bladgroenten

Groenten

Brassica oleracea var. sabellica

Oorsprong: Middellandse Zeegebied, Europa

#superfood#vitamin-k#lutein#cruciferous#eye-health

✔ Bron van vezels✔ Hoog eiwitgehalte✔ Laag vetgehalte✔ Laag suikergehalte✔ Laag natriumgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Boerenkool (Brassica oleracea var. sabellica) is een oeroud bladgewas dat al door de Romeinen werd gegeten. Het is een van de meest nutriëntdichte voedingsmiddelen ter wereld: 100g bevat 684% van de dagelijkse vitamine K1-behoefte, essentieel voor bloedstolling en botgezondheid. Boerenkool bevat ook exceptioneel veel luteïne en zeaxanthine, carotenoïden die zich concentreren in de macula van het oog en beschermen tegen leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Na de eerste vorst wordt boerenkool zoeter doordat zetmeel wordt omgezet in suiker. Combineer altijd met vet (avocado, olijfolie): zo komen de vetoplosbare vitaminen en carotenoïden beter tot hun recht.

Hoe smaakt het?

Stevig, licht bitter en aards met een robuste, koolachtige smaak die zachter wordt na vorst.

Past goed bij:

Combineert goed met rookworstmosterdaardappelknoflook en spek.

Soorten

Krulkool / Curly Kale

Traditionele Nederlandse boerenkool, stevige textuur

Palmkool / Cavolo Nero

Donkergroen, zachter, nootachtig - ideaal voor salades

Red Russian Kale

Paars-groene bladeren, mildste smaak, extra anthocyanen

Wist je dat...?
  • Boerenkool is een van de oudste koolsoorten en werd al door de Romeinen verbouwd.
  • In Schotland werd een moestuin traditioneel een 'kailyard' genoemd, naar het woord voor boerenkool.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Boerenkool zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

49 kcal (205 kJ)
3.6g Vezels

4.3gEiwit
9gKoolh.
0.9gVet
2.3gSuiker
38mgNatrium

Per 100g

Mineralen

1,5mg IJzer 150mg Calcium 0,6mg Zink 47mg Magnesium 491mg Kalium 2mcg Jodium 0,9mcg Selenium

Vitaminen

206mcg Vitamine A 0,15mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 120mg Vitamine C 0,7mg Vitamine E 704mcg Vitamine K 141mcg Foliumzuur

Omega-3 vetzuren

0mg DHA 0mg EPA
Meer nutriënten

B-Vitaminen

0,15mg Thiamine (B1) 0,29mg Riboflavine (B2) 2,8mg Niacine (B3) 1,00mg Pantotheenzuur (B5) 36,0mcg Biotine (B7)

Spoorelementen

0,05mg Koper 0,92mg Mangaan 74mg Fosfor

Wat zit erin per portie?

1 portie

Calcium goed 19%

Boerenkool bevat van nature calcium (150 mg per 100 g).

IJzer een beetje 11%
Magnesium een beetje 13%
Kalium goed 25%

Boerenkool bevat van nature kalium (491 mg per 100 g).

Vitamine A goed 26%

Boerenkool bevat van nature vitamine a (206 mcg per 100 g).

Vitamine C heel veel 150%

Boerenkool bevat van nature vitamine c (120 mg per 100 g).

Vitamine K heel veel 939%

Boerenkool bevat van nature vitamine k (704 mcg per 100 g).

Zink een beetje 6%
Folaat heel veel 71%

Boerenkool bevat van nature folaat (141 mcg per 100 g).

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriënt-niveau, niet ingrediënt-specifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium is nodig voor het behoud van normale botten

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan het behoud van een normale bloeddruk

Bevat 491mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A draagt bij aan het behoud van normale slijmvliezen

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normaal gezichtsvermogen

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A draagt bij aan een normaal ijzermetabolisme

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Vitamin_a EU 432/2012

Vitamine A speelt een rol bij het proces van celspecialisatie

Bevat 206mcg/100g (drempel: ≥120mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 141mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_c EU 432/2012

Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning

Bevat 120mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)

Vitamin_k EU 432/2012

Vitamine K draagt bij aan een normale bloedstolling

Bevat 704mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)

Vitamin_k EU 432/2012

Vitamine K draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 704mcg/100g (drempel: ≥11.25mcg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium is nodig voor het behoud van normale tanden

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium draagt bij aan een normale bloedstolling

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium draagt bij aan een normale spierfunctie

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium draagt bij aan een normale neurotransmissie

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium draagt bij aan de normale werking van spijsverteringsenzymen

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Calcium EU 432/2012

Calcium speelt een rol bij het proces van celdeling en -specialisatie

Bevat 150mg/100g (drempel: ≥120mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 491mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan een normale spierfunctie

Bevat 491mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Vergelijking

vssinaasappel

Boerenkool bevat per 100g zo'n 2× meer vitamine C dan sinaasappel.

Wat wordt onderzocht?
Cardiovasculair

Galzuurbinding en cholesterol

Het vermogen van boerenkool om galzuren te binden wordt onderzocht in relatie tot cholesterolniveaus. In-vitrostudies tonen sterke bindingscapaciteit, maar klinische bevestiging is nog beperkt.

Onderbouwd door: [4] Kahlon (2008)

Overig

Carotenoiden en luteine

De hoge concentraties luteine en zeaxanthine in boerenkool worden onderzocht op mogelijke beschermende effecten voor de ogen. Observationele studies zijn veelbelovend.

Onderbouwd door: [2] Abdel-Aal (2013)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer boerenkool slim om het effect te versterken:

Activatie
Boerenkool Boerenkool Knoflookpoeder Knoflookpoeder

Glucosinolaten + allicine activeren fase-II enzymen

Technisch: Boerenkool's glucosinolaten worden omgezet in sulforafaan dat Nrf2 activeert. Knoflookpoeder's allicine en diallyl-disulfide activeren dezelfde Nrf2-route via een ander mechanisme. Samen versterken ze de inductie van fase-II enzymen (glutathion-S-transferase, NAD(P)H-quinon-oxidoreductase).

Wat betekent dit voor jou? Boerenkool chips met knoflookpoeder zijn niet alleen lekker — beide ingrediënten activeren samen het Nrf2-pad, een biochemische route die fase-II enzymen aanstuurt.

Absorptie
Boerenkool Boerenkool Olijfolie Olijfolie

Olijfolie verhoogt opname van boerenkool's vitamine K en bètacaroteen

Technisch: Boerenkool is extreem rijk aan vitamine K1 (phyllochinon) en bètacaroteen (provitamine A), beide vetoplosbaar. Zonder vet wordt slechts 5-10% opgenomen. Olijfolie's onverzadigde vetten vormen micellen die de opname tot 5-15x verhogen.

Wat betekent dit voor jou? Bak of masseer je boerenkool altijd met olijfolie — zonder vet neem je nauwelijks vitamines op uit dit nutriëntrijke blad.

Absorptie 4×
Boerenkool Boerenkool Walnootolie Walnootolie

Omega-3 verhoogt opname van vetoplosbare vitamines uit spinazie

Technisch: Walnootolie bevat 10-15% ALA (omega-3) en ellagzuur (polyfenol). Spinazie is rijk aan luteïne (12198μg/100g), vitamine K (483μg, 400% ADH) en folaat — alle vetoplosbaar of vetafhankelijk voor opname. Het vet uit walnootolie verhoogt de absorptie van luteïne en vitamine K met 3-5x. Ellagzuur uit de olie beschermt de onverzadigde vetten in spinazie tegen oxidatie.

Wat betekent dit voor jou? Maak een spinaziesalade met walnootolie als dressing. De olie helpt je lichaam de luteïne, vitamine K en bètacaroteen uit spinazie op te nemen. De nootachtige smaak past perfect bij spinazie.

Recepten met Boerenkool

Ontdek heerlijke recepten waarin boerenkool de hoofdrol speelt:

Boerenkool Chips met Zeezout 35 min Knapperige groentechips uit de oven met olijfolie en knoflookpoeder 75 kcal 2g eiwit 2 synergieën Boerenkool-Tofucurry met Gember 40 min Romige curry met krokante tofu en kokos 365 kcal 16g eiwit 3 synergieën Boerenkoolsalade met Avocado, Komkommer en Koriander 15 min Fris, groen en romig-krokant 344 kcal 8g eiwit 2 synergieën Buddha Bowl met Tofu, Zoete Aardappel en Boerenkool 50 min Warme bowl met geroosterde groenten 790 kcal 30g eiwit 3 synergieën Krokante Tempeh-Boerenkool Bowl 35 min Hartig, rokerig en vol bite met tamari-tempeh 520 kcal 28g eiwit 2 synergieën Stamppot Boerenkool met Gebakken Kippendijen 45 min Nederlandse klassieker met knapperige kippendijen 679 kcal 49g eiwit 2 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Koelkast

Houdbaarheid:5-7 dagen in plastic zak

Bewaar ongewassen in groentelade. Was pas voor gebruik. Gele bladeren verwijderen.

Bereiding

Rauw: massage met olijfolie en zout om vezels te breken. Gekookt: stomen of kort blancheren. Chips: roosteren met olijfolie. BESTE SYNERGIE: avocado (vet voor luteïne-opname) of olijfolie.

Omrekenen

67g= 1 kopje

Vervangers

spinazie 1:1 Zachter, minder bitter

Slim klaarmaken

1Verwijder de harde stelen door het blad langs de stengel af te strippen.

2Masseer rauwe boerenkool met olijfolie en zout voor salades.

Waarom?

Masseren breekt de celwanden af, wat de bladeren malser maakt.

3Boerenkool wordt zoeter na blootstelling aan vorst.

Af te raden / Waarschuwingen

Boerenkool zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Bloedverdunners (Warfarine) Ernstig

Extreem hoog vitamine K kan werking van warfarine tegengaan

Advies:

Bij warfarine-gebruik: eet consistente hoeveelheden en overleg met arts. Schommelingen in vitamine K-inname zijn het probleem

Schildklierproblemen Matig

Kruisbloemigen bevatten goitrogenen

Advies:

Koken vermindert goitrogenen significant. Eet niet dagelijks grote hoeveelheden rauw

Nierstenen (Oxalaat) Matig

Boerenkool bevat oxalaten die nierstenen kunnen bevorderen

Advies:

Bij oxalaat-nierstenen: kook boerenkool (vermindert oxalaat) en drink extra water

Traditioneel gebruik

Mediterraans

Grieks en Romeins oergewas

De Grieken en Romeinen verbouwden boerenkool al rond 600 v.Chr. Het gewas had een centrale plek in de Mediterrane keuken en werd door Cato de Oudere uitvoerig beschreven als veelzijdige groente voor dagelijks gebruik.

Samenvatting

Boerenkool is een uitzonderlijk nutriëntrijke bladgroente: 7x de dagelijkse vitamine K en de hoogste luteïneconcentratie van alle gangbare groenten. Combineer het altijd met vet (avocado, olijfolie), want zo komen de vetoplosbare voedingsstoffen beter tot hun recht. Tip: massage rauwe boerenkool met olijfolie en een snufje zout om de stevige vezels zachter te maken.

Wetenschappelijke Bronnen [1] Lips P, van Schoor NM (2011) Vitamin K and bone health Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism Onderzoek: Vitamin K and bone health Review PMID: 21872800 [2] Abdel-Aal, E. S., et al. (2013) Lutein and zeaxanthin and their potential roles in disease prevention Journal of AOAC International Onderzoek: Lutein and zeaxanthin and their potential roles in disease prevention Review PMID: 15640510 [3] Verhoeven, D. T., et al. (1996) Cruciferous vegetables and human cancer risk Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention Onderzoek: Cruciferous vegetables and human cancer risk Review PMID: 17317210 [4] Kahlon, T. S., Chiu, M. C. M., & Chapman, M. H. (2008) Steam cooking significantly improves in vitro bile acid binding of collard greens, kale, mustard greens, broccoli, green bell pepper, and cabbage Nutrition Research Onderzocht de galzuurbindende capaciteit van gestoomde boerenkool versus cholesterolmedicatie In vitro PMID: 19083431

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.