Spliterwten

Spliterwten

Vezelrijke basis voor soepen en stoofpotten

Peulvruchten

Pisum sativum

Oorsprong: Midden-Oosten en Mediterrane regio

#legume#protein-rich#fiber-rich#soup#gluten-free

✔ Hoog vezelgehalte✔ Hoog eiwitgehalte✔ Laag vetgehalte✔ Laag natriumgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Spliterwten (Pisum sativum) zijn gedroogde erwten waarvan de schil is verwijderd en die van nature in twee helften splitsen. Ze zijn verkrijgbaar in groene en gele varianten, met een vergelijkbare voedingswaarde en een zachte, aardse smaak.

## Vezels en eiwitten

Droge spliterwten bevatten veel vezels en eiwitten. Daardoor passen ze goed in stevige maaltijden zoals erwtensoep, dhal-achtige gerechten en stoofschotels. Na het koken worden ze romig, waardoor je vaak geen room of bindmiddel nodig hebt.

## Koolhydraten en maaltijdrespons

Spliterwten bevatten complexe koolhydraten, eiwitten en vezels. Onderzoek naar erwten kijkt onder andere naar de glycemische respons na maaltijden, vooral wanneer erwten worden vergeleken met zetmeelrijke bijgerechten zoals aardappelen. Zulke resultaten horen bij de volledige maaltijdcontext, niet bij één ingrediënt als losse gezondheidsbelofte.

## Vezels in onderzoek

Erwtvezels worden onderzocht in relatie tot verzadiging, bloedlipiden en spijsverteringscomfort binnen gecontroleerde voedingspatronen. De praktische boodschap blijft eenvoudig: spliterwten zijn een voedzame peulvrucht voor maaltijden met groenten, kruiden en volkoren granen.

## Bioactieve stoffen

Spliterwten bevatten van nature polyfenolen, saponinen en lignanen. Deze stoffen worden vooral bestudeerd via samenstellingsanalyses en laboratoriummarkers; ze maken spliterwten interessant als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon.

## Praktisch: weken hoeft niet

Omdat de schil al verwijderd is, hoeven spliterwten meestal niet geweekt te worden. Spoel ze af en kook ze in 45-60 minuten tot een zachte, romige consistentie.

Hoe smaakt het?

Mild aards en licht zoet; koken uiteen tot een dikke, romige massa.

Past goed bij:

Combineert goed met tijmlaurierwortelui en knoflook.

Wist je dat...?
  • Erwtensoep, of snert, is in Nederland traditioneel verbonden met koude winterdagen en schaatsweer.
  • Spliterwten zijn gedroogde erwten die langs hun natuurlijke naad in tweeën zijn gesplitst.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Spliterwten leveren energie dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

341 kcal (1427 kJ)
60 GI (Gemiddeld)
25.5g Vezels

24.6gEiwit
60gKoolh.
1.2gVet
8gSuiker
26mgNatrium

Per 100g

Mineralen

4,4mg IJzer 55mg Calcium 3,3mg Zink 124mg Magnesium 981mg Kalium 3mcg Jodium 7,6mcg Selenium

Vitaminen

3mcg Vitamine A 0,16mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 5mg Vitamine C 81mcg Vitamine K 274mcg Foliumzuur
Meer nutriënten

B-Vitaminen

0,73mg Thiamine (B1) 0,18mg Riboflavine (B2) 2,5mg Niacine (B3) 2,00mg Pantotheenzuur (B5) 0,5mcg Biotine (B7)

Spoorelementen

0,16mg Koper 0,26mg Mangaan 366mg Fosfor

Wat zit erin per portie?

1 portie (droog)

IJzer goed 19%

Spliterwten bevatten van nature ijzer (4.4 mg per 100 g).

Calcium een klein beetje 4%
Zink goed 20%

Spliterwten bevatten van nature zink (3.3 mg per 100 g).

Magnesium goed 20%

Spliterwten bevatten van nature magnesium (124 mg per 100 g).

Kalium goed 29%

Spliterwten bevatten van nature kalium (981 mg per 100 g).

Fosfor veel 31%

Spliterwten bevatten van nature fosfor (366 mg per 100 g).

Selenium een beetje 8%
Folaat heel veel 82%

Spliterwten bevatten van nature folaat (274 mcg per 100 g).

Vitamine B6 een beetje 7%

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriëntniveau, niet ingrediëntspecifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de normale spierfunctie

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normale huid

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan het behoud van een normale bloeddruk

Bevat 981mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 274mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 366mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan de normale werking van celmembranen

Bevat 366mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 366mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Phosphorus EU 432/2012

Fosfor draagt bij aan het behoud van normale tanden

Bevat 366mg/100g (drempel: ≥105mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het elektrolytenevenwicht

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normale eiwitsynthese

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium draagt bij aan het behoud van normale tanden

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Magnesium EU 432/2012

Magnesium speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 124mg/100g (drempel: ≥56.25mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normale cognitieve functie

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal zuurstoftransport in het lichaam

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 4.4mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal zuur-basemetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal koolhydraatmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale cognitieve functie

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale DNA-synthese

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale vruchtbaarheid en voortplanting

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal macronutriëntenmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal vetzuurmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal vitamine A-metabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale eiwitsynthese

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normaal haar

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normale nagels

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normaal testosterongehalte in het bloed

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normaal gezichtsvermogen

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 981mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan een normale spierfunctie

Bevat 981mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Vergelijking

vsbanaan

Spliterwten bevatten per 100 g ongeveer 3× meer kalium dan banaan.

vsspinazie

Spliterwten bevatten per 100 g ongeveer 2× meer ijzer dan spinazie.

Wat wordt onderzocht?
Metabool

Spliterwten en eiwitkwaliteit

Het aminozuurprofiel en de verteerbaarheid van erwteneiwit worden onderzocht als plantaardig alternatief binnen maaltijden. De resultaten beschrijven vooral eiwitsamenstelling, verteerbaarheid en combinaties met granen.

Onderbouwd door: [1] Dahl WJ (2012) , [2] Marinangeli CPF (2003)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer spliterwten slim om het effect te versterken:

Absorptie 4×
Spliterwten Spliterwten Citroen Citroen

Vitamine C verhoogt non-heem ijzerabsorptie uit spliterwten 2-6x

Ascorbinezuur verhoogt non-heem ijzerabsorptie significant als chelator (PMID: 15743017)

Technisch: Spliterwten bevatten 1.5mg non-heem ijzer per 100g, waarvan slechts 2-5% wordt geabsorbeerd zonder vitamine C. Ascorbinezuur uit citroen (53mg/100g) reduceert Fe³⁺ naar Fe²⁺ en vormt een oplosbaar ijzer-ascorbaat complex dat fytaatbinding omzeilt. Dit verhoogt ijzeropname via DMT-1 transporters tot 4x.

Wat betekent dit voor jou? Pers citroen over erwtensoep of gebruik citroen in de dressing van een spliterwten salade. Dit simpele gebaar verviervoudigt je ijzeropname — bijzonder waardevol voor vegetariërs.

Activatie
Spliterwten Spliterwten Komijn Komijn

Komijn-enzymen verbeteren vertering van peulvruchten

Technisch: Spliterwten bevatten 25.5g vezels en complexe oligosachariden (raffinose, stachyose) per 100g die gasvorming kunnen veroorzaken. Komijn bevat thymol en cuminaldehyde die de productie van pancreasenzymen (amylase, protease, lipase) bevorderen. Dit versnelt de afbraak van oligosachariden vóórdat ze de dikke darm bereiken, waar bacteriën ze anders zouden fermenteren tot gas.

Wat betekent dit voor jou? Voeg komijn toe aan je erwtensoep of dhal — het is geen toeval dat de Indiase en Midden-Oosterse keuken altijd komijn combineren met peulvruchten. De komijn bevordert de vertering en vermindert een opgeblazen gevoel.

Synergie
Spliterwten Spliterwten Wortel Wortel

Folaat + bètacaroteen voor bloedcelvorming

Technisch: Spliterwten bevatten 274μg folaat per 100g (droog, 69% ADH), essentieel voor DNA-synthese en rode bloedcelvorming. Wortel levert 8285μg bètacaroteen per 100g, dat in vitamine A wordt omgezet — belangrijk voor immuuncelrijping en slijmvliesintegriteit. Folaat en vitamine A werken synergistisch in hematopoiese (bloedcelvorming): folaat voor DNA-replicatie, vitamine A voor differentiatie.

Wat betekent dit voor jou? Klassieke erwtensoep met wortel is niet alleen comfort food — de combinatie van folaat uit erwten en vitamine A uit wortels ondersteunt je bloedaanmaak. Ideaal in de winter.

Recepten met Spliterwten

Ontdek heerlijke recepten waarin spliterwten de hoofdrol speelt:

Ethiopische Injera-Bowl met Linzen 40 min Teff-pannenkoek met pittige rode linzen en groenten 614 kcal 30g eiwit 1 synergieën Hollandse Erwtensoep met Kalkoenrookworst 135 min Dikke snert met spliterwten, groenten en magere rookworst 774 kcal 49g eiwit 1 synergieën Marokkaanse Harira met Linzen en Kikkererwten 55 min Traditionele Marokkaanse soep met ras el hanout en verse koriander 784 kcal 33g eiwit 1 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Voorraadkast

Houdbaarheid:2-3 jaar droog, 3-4 dagen gekookt in koelkast

Bewaar droge spliterwten luchtdicht, donker en koel. Laat gekookte erwten snel afkoelen en bewaar ze maximaal 3-4 dagen in de koelkast of tot 6 maanden in porties in de vriezer.

Bereiding

Geen weektijd nodig. Spoel af onder koud water en kook 45-60 minuten in ongeveer 3× zoveel water tot ze romig zijn. Roer regelmatig en schep eventueel schuim in de eerste minuten af.

Tijd45-60 minuten TempZacht koken (niet rollend)

Omrekenen

200g= 1 kopje

Vervangers

rode-linzen 1:1 Rode linzen koken sneller en worden ook romig, maar bevatten minder vezels.
groene-linzen 1:1 Groene linzen behouden hun vorm beter en passen goed in salades.

Slim klaarmaken

1Week spliterwten 2-4 uur voor een kortere kooktijd, al is weken niet nodig.

2Kook spliterwten 45-60 minuten tot ze zacht zijn en uit elkaar vallen.

3Roer regelmatig, want spliterwten plakken makkelijk aan de bodem.

Waarom?

Het zetmeel maakt de onderkant snel dik, waardoor het gerecht kan aanbranden.

Af te raden / Waarschuwingen

Spliterwten zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Gasvorming en winderigheid Licht

Spliterwten bevatten oligosachariden die door darmbacteriën worden gefermenteerd. Bij gevoelige personen kan dit gasvorming of een opgeblazen gevoel geven.

Advies:

Begin met kleine porties en bouw langzaam op. Goed gaar koken, rustig eten en voldoende water drinken helpt vaak. Koken met komijn, venkel of asafoetida kan de maaltijd lichter maken.

IBS en FODMAP-gevoeligheid Matig

Spliterwten zijn rijk aan fermenteerbare koolhydraten. Bij mensen met IBS of FODMAP-gevoeligheid kunnen ze buikpijn, krampen of diarree uitlokken.

Advies:

Test kleine porties, bijvoorbeeld 2-3 eetlepels gekookt, tijdens een herintroductiefase. Werk bij duidelijke klachten met een diëtist voor persoonlijke porties en alternatieven.

Nierstenen en purines Licht

Spliterwten bevatten matige hoeveelheden purines. Bij mensen met jicht of urinezuurstenen kan persoonlijke begeleiding nuttig zijn.

Advies:

Bij jicht of urinezuurstenen: bespreek portiegrootte en frequentie met je arts of diëtist. Drink voldoende water en combineer niet met veel andere purinerijke producten op dezelfde dag.

Traditioneel gebruik

Overig

Noord-Europees wintervoedsel

Erwtensoep, of snert, is al eeuwenlang een wintergerecht in Nederland, Scandinavië en Noord-Europa. Gedroogde erwten waren praktisch: lang houdbaar, voedzaam en makkelijk te koken in grote potten.

Samenvatting

Spliterwten zijn vezelrijke, eiwitrijke peulvruchten die zonder weken in 45-60 minuten romig gaar koken. Ze passen goed in erwtensoep, stoofpotten en dhal-achtige gerechten, vooral met groenten, kruiden en volkoren granen.

Wetenschappelijke Bronnen [1] Dahl WJ, Foster LM, Tyler RT (2012) Review of the health benefits of peas (Pisum sativum L.) British Journal of Nutrition Onderzoek naar samenstelling en eigenschappen van erwten (Pisum sativum L.) Review PMID: 22916813 [2] Marinangeli CPF, Curran J, Barr SI, et al. (2003) Comparison of the effects of dried peas with those of potatoes in mixed meals on postprandial glucose and insulin concentrations in patients with type 2 diabetes American Journal of Clinical Nutrition Onderzoek naar gedroogde erwten en maaltijdrespons in vergelijking met aardappelen Menselijke interventie PMID: 12816777 [3] Einarsson S, Johannsson G, Svensson J, et al. (2006) Pea fiber lowers fasting and postprandial blood triglyceride concentrations in humans The Journal of Nutrition Onderzoek naar erwtvezels en triglyceridenconcentraties bij mensen Review PMID: 16856319 [4] Roy F, Boye JI, Simpson BK (2017) Pea, Pisum sativum, and Its Anticancer Activity Nutrients Onderzoek naar erwten en bioactieve stoffen in testmodellen Review PMID: 28503053 [5] Zahradka P, Wright B, Weighell W, et al. (2024) A Comparison of Dry Bean and Pea Consumption on Serum Cholesterol: A Randomized Controlled Trial in Adults with Mild Hypercholesterolemia Nutrients Onderzoek naar droge bonen, erwten en serumcholesterol in een gerandomiseerde studie Menselijke RCT PMID: 39357673

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.