Gele linzen

Gele linzen

Milde dal-linzen

Peulvruchten

Lens culinaris (Moong Dal)

Oorsprong: Zuid-Azië (India, Bangladesh, Nepal)

#legume#vegan-protein#quick-cooking#ayurvedic#iron-rich

✔ Hoog vezelgehalte✔ Hoog eiwitgehalte✔ Laag vetgehalte✔ Laag suikergehalte✔ Laag natriumgehalte

Wat is dit ingrediënt?

Gele linzen zijn milde, geschilde peulvruchten die in de Zuid-Aziatische keuken vaak voor dal, soepen en curry's worden gebruikt. Ze worden snel zacht, hebben geen weektijd nodig en geven gerechten vanzelf een romige structuur.

## Voedingswaarde

Gele linzen hebben van nature veel eiwit en vezels, terwijl ze weinig vet, suiker en natrium bevatten. Ze leveren ook folaat, ijzer, zink en kalium. Folaat draagt bij aan normale bloedvorming en speelt een rol bij het proces van celdeling. IJzer draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en aan normaal zuurstoftransport in het lichaam.

## Verteerbaarheid

De geschilde dal-variant is lichter van structuur dan veel hele peulvruchten. Goed spoelen en volledig gaar koken maakt de textuur zachter en kan ze prettiger maken voor mensen die gevoelig reageren op peulvruchten.

## Bereiding

Gele linzen koken meestal in 15-20 minuten. Ze vallen vanzelf uiteen tot een romige basis voor dhal, soepen, stoofgerechten en curry's. Combineer met tomaat, citroen of andere vitamine C-rijke ingrediënten voor een frisse smaak en een betere opname van plantaardig ijzer.

Hoe smaakt het?

Mild en zacht zoet; ze koken snel uiteen tot een romige puree.

Past goed bij:

Combineert goed met kurkumakomijnkokosmelktomaat en koriander.

Wist je dat...?
  • Gele linzen zijn vaak geschilde en gesplitste linzen, waardoor ze sneller garen.
  • Dal is in veel Zuid-Aziatische keukens zowel de naam voor peulvruchten als voor het gerecht dat ermee wordt gemaakt.

Voedingswaarde & Energie

Per 100g

Gele linzen leveren energie dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.

347 kcal (1452 kJ)
29 GI (Laag)
10.7g Vezels

24.6gEiwit
63.4gKoolh.
1.1gVet
2gSuiker
6mgNatrium

Per 100g

Mineralen

6,5mg IJzer 56mg Calcium 3,3mg Zink 47mg Magnesium 677mg Kalium 3mcg Jodium 8,2mcg Selenium

Vitaminen

2mcg Vitamine A 0,54mg Vitamine B6 0,0mcg Vitamine B12 2mg Vitamine C 0,0mcg Vitamine D 0,5mg Vitamine E 5mcg Vitamine K 479mcg Foliumzuur

Omega-3 vetzuren

0mg DHA 0mg EPA
Meer nutriënten

B-Vitaminen

0,50mg Thiamine (B1) 0,20mg Riboflavine (B2) 2,0mg Niacine (B3) 1,40mg Pantotheenzuur (B5)

Spoorelementen

0,75mg Koper 1,40mg Mangaan 371mg Fosfor

Lage GI betekent dat de bloedsuikerspiegel niet snel piekt.

Wat zit erin per portie?

1 portie (droog)

IJzer goed 28%

Gele linzen bevatten van nature ijzer (6,5 mg per 100 g).

Calcium een klein beetje 4%
Zink goed 20%

Gele linzen bevatten van nature zink (3,3 mg per 100 g).

Magnesium een beetje 8%
Kalium goed 20%

Gele linzen bevatten van nature kalium (677 mg per 100 g).

Folaat heel veel 144%

Gele linzen bevatten van nature folaat (479 mcg per 100 g).

Selenium een beetje 9%

% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)

EU-erkende voedingsclaims
✔ EFSA-claims via nutriënten

Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriëntniveau, niet ingrediëntspecifiek).

Erkende gezondheidsclaims (EU)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normale huid

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan het behoud van een normale bloeddruk

Bevat 677mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale bloedvorming

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale aminozuursynthese

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan een normale psychologische functie

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Folate EU 432/2012

Folaat draagt bij aan de groei van het moederlijke weefsel tijdens de zwangerschap

Bevat 479mcg/100g (drempel: ≥30mcg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normale cognitieve functie

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan een normaal zuurstoftransport in het lichaam

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Iron EU 432/2012

IJzer speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 6.5mg/100g (drempel: ≥2.1mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal zuur-basemetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal koolhydraatmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale cognitieve functie

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale DNA-synthese

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale vruchtbaarheid en voortplanting

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal macronutriëntenmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal vetzuurmetabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normaal vitamine A-metabolisme

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan een normale eiwitsynthese

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normale botten

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normaal haar

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van normale nagels

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normaal testosterongehalte in het bloed

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan het behoud van een normaal gezichtsvermogen

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Zinc EU 432/2012

Zink speelt een rol bij het proces van celdeling

Bevat 3.3mg/100g (drempel: ≥1.5mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel

Bevat 677mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Potassium EU 432/2012

Kalium draagt bij aan een normale spierfunctie

Bevat 677mg/100g (drempel: ≥300mg/100g)

Vergelijking

vsspinazie

Gele linzen bevatten per 100 g ongeveer 2× meer ijzer dan spinazie.

vsbanaan

Gele linzen bevatten per 100 g ongeveer 2× meer kalium dan banaan.

vsspinazie

Gele linzen bevatten per 100 g ongeveer 2× meer folaat dan spinazie.

Wat wordt onderzocht?
Metabool

Gele linzen en maaltijdrespons

Onderzoek bekijkt hoe linzen in maaltijden de glycemische respons beïnvloeden. Studies vergelijken onder meer wat er gebeurt wanneer zetmeelrijke bijgerechten deels worden vervangen door linzen.

Onderbouwd door: [2] Livesey G (2019)

Goede Combinaties (Synergie)

Combineer gele linzen slim om het effect te versterken:

Complementair
Gele linzen Gele linzen Rijst Rijst

Linzen + rijst vormen samen een compleet eiwitprofiel

Technisch: Gele linzen zijn rijk aan lysine maar arm aan methionine, terwijl rijst juist veel methionine bevat maar weinig lysine. Samen leveren ze alle essentiële aminozuren in de juiste verhoudingen — vergelijkbaar met dierlijk eiwit.

Wat betekent dit voor jou? Dal met rijst (khichdi) is al duizenden jaren een basismaaltijd in India — en terecht. Het is een compleet eiwit zonder vlees.

Complementair
Gele linzen Gele linzen Jasmijnrijst Jasmijnrijst

Linzen + rijst vormen samen een compleet eiwitprofiel

Technisch: Gele linzen zijn rijk aan lysine maar arm aan methionine, terwijl rijst juist veel methionine bevat maar weinig lysine. Samen leveren ze alle essentiële aminozuren in de juiste verhoudingen — vergelijkbaar met dierlijk eiwit.

Wat betekent dit voor jou? Dal met rijst (khichdi) is al duizenden jaren een basismaaltijd in India — en terecht. Het is een compleet eiwit zonder vlees.

Complementair
Gele linzen Gele linzen Bruine rijst Bruine rijst

Linzen + rijst vormen samen een compleet eiwitprofiel

Technisch: Gele linzen zijn rijk aan lysine maar arm aan methionine, terwijl rijst juist veel methionine bevat maar weinig lysine. Samen leveren ze alle essentiële aminozuren in de juiste verhoudingen — vergelijkbaar met dierlijk eiwit.

Wat betekent dit voor jou? Dal met rijst (khichdi) is al duizenden jaren een basismaaltijd in India — en terecht. Het is een compleet eiwit zonder vlees.

Absorptie 6×
Gele linzen Gele linzen Citroen Citroen

Vitamine C verhoogt ijzeropname uit linzen tot 6x

Technisch: Gele linzen (moong dal) bevatten 3.3mg niet-heemijzer per 100g (gekookt). Vitamine C uit citroen reduceert driewaardig ijzer (Fe³⁺) naar tweewaardig ijzer (Fe²⁺), de vorm die de darm kan opnemen. Dit verhoogt de biobeschikbaarheid van plantaardig ijzer met 300-600%.

Wat betekent dit voor jou? Knijp altijd een citroen uit over je dal of linzensoep — het maakt een enorm verschil voor je ijzeropname, vooral als vegetariër.

Absorptie 3×
Gele linzen Gele linzen Tomaat Tomaat

Tomaat verhoogt ijzeropname uit linzen

Technisch: Tomaten bevatten zowel vitamine C (14mg/100g) als citroenzuur, die samen niet-heemijzer uit gele linzen reduceren naar de opneembare Fe²⁺-vorm. Het citroenzuur chelateert ijzer en houdt het oplosbaar in de darm.

Wat betekent dit voor jou? Tarka dal met tomaat is niet alleen lekker — de tomaat verdrievoudigt de ijzeropname uit de linzen. Een klassieke Indiase combinatie met wetenschappelijke basis.

Recepten met Gele linzen

Ontdek heerlijke recepten waarin gele linzen de hoofdrol speelt:

Indiase Dosa met Sambar 45 min Knapperige rijst-linzenpannenkoek met pittige groentestoofpot 591 kcal 22g eiwit 1 synergieën Indiase Tarka Dal 40 min Romige linzencurry met aromatische kruidentempering 340 kcal 16g eiwit 1 synergieën Libanese Mujadara met Linzen, Rijst en Karamelui 60 min Libanese klassieker van linzen en rijst met langzaam gekarameliseerde uien en komijn 340 kcal 15g eiwit 1 synergieën Snert-stijl Gele Linzensoep met Merguez en Roggebrood 80 min Dikke wintersoep met pittige worst, groenten en donker roggebrood 735 kcal 36g eiwit 1 synergieën
In de Keuken

Bewaring

Locatie:Voorraadkast

Houdbaarheid:1-2 jaar droog

Bewaar droog en donker in een luchtdichte container. Gekookt: tot 5 dagen in de koelkast of 3 maanden in de vriezer.

Bereiding

Geen weken nodig. Spoel af en kook 15-20 minuten in ongeveer 3 delen water. Ze vallen vanzelf uiteen tot een romige puree. Voeg zout bij voorkeur na het koken toe.

Tijd15-20 minuten

Omrekenen

192g= 1 kopje

Vervangers

rode-linzen 1:1 Rode linzen zijn iets zoeter en oranje van kleur.

Slim klaarmaken

1Spoel gele linzen af tot het water helder is.

Waarom?

Dit verwijdert stof en schuimvormend zetmeel.

2Gele linzen zijn gaar in 15-20 minuten en vallen vanzelf uiteen.

Waarom?

Ideaal voor dal, soepen en sauzen.

3Voeg specerijen toe aan het kookwater voor meer smaak.

Af te raden / Waarschuwingen

Gele linzen zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:

Prikkelbare darm (PDS) Licht

Peulvruchten bevatten FODMAP's die bij gevoelige personen gasvorming of ongemak kunnen geven. Gele linzen zijn vaak milder van textuur dan veel hele peulvruchten.

Advies:

Begin met kleine porties (2-3 eetlepels). Kook ze goed gaar en bouw langzaam op.

Traditioneel gebruik

Ayurveda

Dagelijkse dal in de Ayurvedische keuken

In de Ayurvedische keuken worden gele linzen vaak gebruikt als zachte basis voor dal. Met rijst, specerijen en groenten vormen ze een eenvoudig, voedzaam gerecht.

Samenvatting

Gele linzen zijn mild, snel klaar en handig voor dhal, soep en curry. Ze hoeven niet te weken en worden in ongeveer 15-20 minuten romig zacht. Ze bevatten veel eiwit en vezels en leveren onder meer folaat, ijzer, zink en kalium. Tip: voeg citroen, tomaat of paprika toe voor frisse smaak en een betere opname van plantaardig ijzer.

Wetenschappelijke Bronnen [1] Thavarajah D, Thavarajah P, Sarker A, et al. (2009) Lentils (Lens culinaris Medikus Subspecies culinaris): a whole food for increased iron and zinc intake. Journal of agricultural and food chemistry Onderzoek: linzen als volwaardig voedingsmiddel Review PMID: 19459707 [2] Livesey G, Taylor R, Livesey HF, et al. (2019) Dietary Glycemic Index and Load and the Risk of Type 2 Diabetes: Assessment of Causal Relations. Nutrients Onderzoek: glycemische index en belasting van peulvruchten Meta-analyse PMID: 31242690 [3] Kadyan S, Sharma A, Arjmandi BH, et al. (2022) Prebiotic Potential of Dietary Beans and Pulses and Their Resistant Starch for Aging-Associated Gut and Metabolic Health. Nutrients Onderzoek: prebiotisch potentieel van peulvruchten Review PMID: 35565693

Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of diëtist voor persoonlijk advies.