Dille
Fris kruid voor vis, komkommer en yoghurt
Wat is dit ingrediënt?
Dille (Anethum graveolens) is een fijnbladig kruid uit de schermbloemenfamilie, met een frisse smaak die doet denken aan anijs, citrus en jong gras. Het kruid is bekend uit de Scandinavische, Oost-Europese en mediterrane keuken en komt terug in gerechten zoals komkommersalade, aardappelsalade, ingelegde groenten, gravad lax en yoghurtsauzen.
De naam wordt vaak verbonden met het Oud-Noorse woord ‘dilla’, dat ‘sussen’ of ‘zacht maken’ betekent. In de keuken zie je dat terug in het zachte, frisse karakter: dille rondt zoute, zure en romige smaken af zonder zwaar te worden.
Dilleblad en dillezaad hebben elk een eigen rol. Het blad is kwetsbaar en voeg je best op het einde toe, zodat de frisse geur behouden blijft. Het zaad is steviger, kruidiger en kan meekoken in bouillons, marinades en inmaakvocht. De herkenbare geur komt vooral van aromatische verbindingen zoals carvon en limoneen, die ook in andere geurige planten voorkomen.
Hoe smaakt het?
Fris, licht anijsachtig met grassige en citrusachtige toetsen.
Past goed bij:
Combineert goed met zalmkomkommeryoghurtaardappel en citroen.
Wist je dat...?
- Het woord ‘dille’ komt van het Oud-Noorse ‘dilla’, wat ‘sussen’ of ‘zacht maken’ betekent.
- Dille is een van de kruiden die in archeologische vondsten uit het oude Egypte worden genoemd.
Voedingswaarde & Energie
Per 100g
Dille zijn caloriearm dankzij natuurlijke voedingsstoffen , gebufferd door vezels.
Per 100g
Mineralen
Vitaminen
Omega-3 vetzuren
Meer nutriënten
B-Vitaminen
Spoorelementen
Wat zit erin per portie?
Dille bevat van nature vitamine C (140 mg per 100 g vers). Bij typisch gebruik als kruid (5–10 g) is de bijdrage beperkt.
Dille bevat van nature ijzer (6.59 mg per 100 g vers). Bij typisch gebruik als kruid (5–10 g) is de bijdrage beperkt.
Dille bevat van nature kalium (738 mg per 100 g vers). Bij typisch gebruik als kruid (5–10 g) is de bijdrage beperkt.
Dille bevat van nature vitamine C (140 mg per 100 g vers). Bij typisch gebruik als kruid (5–10 g) is de bijdrage beperkt.
% van de dagelijkse referentie-inname (DRI)
EU-erkende voedingsclaims
Dit ingrediënt bevat nutriënten waarvoor door de EFSA goedgekeurde gezondheidsclaims bestaan (op nutriëntniveau, niet ingrediëntspecifiek).
Erkende gezondheidsclaims (EU)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het beendergestel
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van kraakbeen
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van het tandvlees
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan een normale psychologische functie
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de regeneratie van de gereduceerde vorm van vitamine E
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C verhoogt de ijzerabsorptie
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vitamin_c EU 432/2012
Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning
Bevat 140mg/100g (drempel: ≥12mg/100g)
Vergelijking
vssinaasappel
Dille bevat per 100 g ongeveer 3× meer vitamine C dan sinaasappel — maar je gebruikt van dille veel minder per keer.
vsspinazie
Dille bevat per 100 g ongeveer 2× meer ijzer dan spinazie — maar je gebruikt van dille veel minder per keer.
vsbanaan
Dille bevat per 100 g ongeveer 2× meer kalium dan banaan — maar je gebruikt van dille veel minder per keer.
Wat wordt onderzocht?
Dille en aromatische plantstoffen
Onderzoek naar dille beschrijft vooral het profiel van aromatische verbindingen zoals carvon en limoneen in blad, zaad en etherische olie. Die stoffen verklaren een groot deel van de herkenbare geur en het gebruik van dille in frisse, zure en romige gerechten.
Onderbouwd door: [1] Milenković L (2024)
Goede Combinaties (Synergie)
Combineer dille slim om het effect te versterken:
Scandinavisch trio: verzadigd vet beschermt omega-3 + terpenen voor vertering
Technisch: Crème fraîche bevat 30-40% vet (waarvan 60% verzadigd) dat omega-3 uit zalm (EPA 0,7g + DHA 1,2g per 100g) stabiliseert tegen oxidatie tijdens verhitting. Verzadigd vet beschermt onverzadigde vetzuren doordat het zelf niet oxideert. Dille bevat limoneen en carvon (terpenen) die lipase-activiteit verhogen met 25% → betere vetvertering. Studies tonen dat verzadigd + onverzadigd vet samen beter worden geabsorbeerd dan onverzadigd vet alleen.
Wat betekent dit voor jou? Zalm met crème fraîche-dillesaus is meer dan comfort food — het verzadigde vet beschermt de waardevolle omega-3 en de dille ondersteunt de vertering. Een functioneel Scandinavisch feestmaal.
Scandinavische klassieker met antioxidant-boost
Technisch: Dille bevat flavonoiden (kaempferol, vicenine) en monoterpenen (limoneen, carvon) met antioxidantwerking. Zalm levert EPA en DHA omega-3 vetzuren die via prostaglandine-modulatie bioactieve werking uitoefenen. De antioxidanten uit dille beschermen de kwetsbare omega-3 vetzuren tegen oxidatie.
Wat betekent dit voor jou? Dille + zalm is de klassieke Scandinavische combinatie — niet alleen voor de smaak, maar ook omdat de antioxidanten in dille de omega-3 vetzuren beschermen tegen oxidatie.
Mager eiwit + carveol voor vertering en antioxidantbescherming
Technisch: Witte vis levert 18-20g mager eiwit per 100g met alle essentiële aminozuren. Dille bevat carveol en limoneen (monoterpenen) met carminatieve en antioxidantwerking. Dille's etherische oliën stimuleren ook de galproductie, wat de vetvertering bij gebakken vis verbetert. Dille bevat ook 43mg vitamine C per 100g.
Wat betekent dit voor jou? Vis met dille is een Noord-Europese klassieker (gravad lax, aardappelsoep met vis). De dille helpt bij de vertering en bevat antioxidanten. Vooral lekker met lichte witte vis.
Recepten met Dille
Ontdek heerlijke recepten waarin dille de hoofdrol speelt:
Forel uit de Oven met Citroen, Kruiden en Groenten 35 min Hele forel met dille en zoete aardappel uit één ovenschaal
Gebakken Makreel met Aardappelsalade en Mierikswortel 40 min Omega-3 rijke makreel met pittige mierikswortel
Gebakken Zalm met Beluga Linzen en Bietjes 45 min Gebakken zalm op aardse linzen met geroosterde bietjes en dille
Gebakken Zalm met Linzen en Geroosterde Groenten 45 min Omega-3 rijke zalm met groene linzen en geroosterde seizoensgroenten
Gegrilde Makreel met Rode Biet en Mierikswortel 25 min Vette vis met aardse biet, frisse citroen en pittige mierikswortelyoghurt
Gegrilde Vis met Bloemkoolpurée en Kruiden (Paleo) 35 min Licht paleo diner van gegrilde vis op romige bloemkoolpurée
In de Keuken
Bewaring
Locatie:Koelkast
Houdbaarheid:5-7 dagen vers, maanden ingevroren
Bewaar verse dille losjes gewikkeld in een vochtige doek in de koelkast. Invriezen behoudt de frisse smaak vaak beter dan drogen. Dillezaad blijft het best in een goed gesloten pot op een droge, donkere plek.
Bereiding
Voeg verse dille pas aan het einde van de bereiding toe, omdat langdurige hitte de frisse geur snel doet verdwijnen. Dillezaad is steviger en kan wel meekoken in bouillons, marinades en inmaakvocht. Klassiek bij vis, komkommersalade, aardappelen, gravad lax en yoghurtsauzen.
Vervangers
Slim klaarmaken
1Voeg verse dille pas op het allerlaatste moment toe.
Waarom?
Dille verliest zijn frisse geur snel bij langdurige verhitting.
2Gebruik de stengels mee in marinades en bouillons voor extra smaak.
3Dille combineert uitstekend met zure room, citroen en vis.
Af te raden / Waarschuwingen
Dille zijn zeer veilig, maar er zijn wetenschappelijke aandachtspunten:
Allergie voor schermbloemigen Matig
Mensen met een bekende reactie op wortel, selderij, venkel of vergelijkbare planten kunnen ook gevoelig reageren op dille, omdat deze planten tot dezelfde familie behoren.
Advies:
Vermijd dille bij een bekende schermbloemigenallergie, of begin voorzichtig met een zeer kleine culinaire hoeveelheid.
Zwangerschap (geconcentreerde hoeveelheden) Licht
Normale culinaire hoeveelheden dille passen doorgaans binnen gewoon koken. Wees voorzichtig met geconcentreerde preparaten of supplementen.
Advies:
Gebruik dille als keukenkruid in normale hoeveelheden; bespreek supplementen of geconcentreerde extracten met een zorgverlener.
Traditioneel gebruik
Mediterraans
Oud-Egyptische en Griekse eetcultuur
Dille werd al in het oude Egypte en de Griekse oudheid beschreven als geurige plant en keukenkruid. Later werd het een herkenbaar kruid in Noord- en Oost-Europese gerechten, vooral bij vis, komkommer, aardappel en ingelegde groenten.
Samenvatting
Dille geeft zalm, komkommer, aardappel en yoghurtsauzen meteen een frisse, licht anijsachtige toets. Het blad is delicaat en voeg je best pas op het einde toe; het zaad is kruidiger en kan meekoken in bouillons, marinades en inmaakvocht. Dille bevat van nature onder meer vitamine C, ijzer en kalium, maar bij normaal gebruik als kruid blijft de bijdrage bescheiden.